Coachbegrippen

Schaamte

Pijnlijk gevoel over eigen handelen dat botst met eigen of algemene normen en waarden en we bij voorkeur verbergen.

Schulz von Thun

Schulz von Thun, een Duitse hoogleraar, onderscheidde vier manieren waarop wij met elkaar communiceren: de expressieve de zakelijke de relationele het appèl Elke zin die wij zeggen kunnen we op een van die vier manieren uitspreken. Maar de persoon tegen wie wij praten kan diezelfde zijn ook weer op een van die vier manieren verstaan. Je begrijpt dat dat onze […]

Script

Het levensplan dat een kind onbewust maakt in zijn vroegste jeugd op basis van indrukken van en ervaringen met zijn omgeving (ouders en andere personen met invloed). Het levensscript (een concept uit de TA) bestaat uit geboden, verboden. Het is een manier van “oorzaak en gevolg denken” dat je deels meekrijgt uit de cultuur waarin je bent opgegroeid en die het handelen van nu beïnvloeden. […]

Scriptbesluit

Overlevingsbesluit; als volwassene grijpen we – vooral in situaties met stress – vaak terug op strategieën die we als kind hebben ontwikkeld.

Self-fulfilling prophecy

Voorspelling die is gebaseerd op verkeerde aannames komt uit en dat is voor de voorspeller het bewijs dat zijn aannames klopten.

Senge, Peter, M.

Schrijver van De vijfde discipline, de kunst & praktijk van de lerende organisatie.

Serendipiteit

Ergens naar op zoek zijn en bij toeval iets heel anders, nuttig of waardevol, ontdekken en dat ook als zodanig waarderen. Serendipiteit doet ook een beroep op de creativiteit van de vinder. De Post-it’s en de penicilline zijn op die manier bij toeval ontdekt.

Situationeel leidinggeven

Afhankelijk van de bekwaamheid van de medewerker geeft de leidinggevende meer of minder sturend leiding. Er zijn vier niveaus van bekwaamheid en bereidheid (de taakvolwassenheid): instrueren = sturend stimuleren = coachend motiveren = steunend delegeren = overdragend De vier niveaus zijn ontwikkeld door Hersey en Blanchard.  

SMART

Acroniem voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden, toegepast bij het concreet maken van doelen. Tegenwoordig kom je ook SMARTIE tegen, waarbij de I voor Inspirerend en de E voor Energiek staat.

Sociale media

Verzamelnaam voor websites waar je (gratis) een account kunt aanmaken om informatie te delen in de vorm van tekst, beeld of geluid. De meest bekende zijn Wikipedia, Hyves, LinkedIn, Facebook, Twitter, YouTube, Google+ en Pinterest om er maar een paar te noemen.

Solliciteren

Naar werk zoeken door middel van een presentatie (persoonlijk, schriftelijk of virtueel) van jezelf voor een bepaalde functie aan werkgevers.

Speedcoachen

Korte coachsessie van 15 tot 20 minuten, kenmerkend is de resultaatgerichtheid om van vraag tot inzicht te komen. Speedcoaching kan een laagdrempelige kennismaking met coaching zijn.

Spiegelen

Verbaal en non-verbaal aansluiten bij de gesprekspartner (door dezelfde woorden te gebruiken, op gelijke toonhoogte en snelheid te spreken en min of meer dezelfde houding aan te nemen) schept vertrouwen; het kan positief bijdragen aan de relatie, maar kan ook confronterend zijn.

Spiegelneuronen

Wat je anderen ziet doen, spiegelt zich automatisch in je brein- de neuronen reageren alsof jij het zelf doet. Dat kan leiden tot onbewuste na-aap reacties, je ziet iemand lachen en lacht automatisch terug, of iemand gaapt en als in een reflex betrap je zelf.

Spiritualiteit

Diep persoonlijk innerlijk ervaren verbinding en kracht. Oorspronkelijk werd het begrip vooral gekoppeld aan religie en geestelijk leven, sinds de 13e eeuw kreeg het een maatschappelijke en psychologische en later ook een mystieke betekenis.

Stad van Axen

Gebaseerd op de theorie van Leary, de rollen worden -eveneens in een cirkel- geïllustreerd met dieren zo staat de uil in de bovenpositie voor wijsheid en de schildpad in de onderpositie voor onmacht, de leeuw en de hond rechts voor resp. kracht en volgzaamheid; de steenbok en de havik links resp. voor weerstand en agressie.

Stapelbanen

Werken bij meer bedrijven tegelijk of bij dezelfde werkgever in verschillende functies. Om inkomsten te verhogen of om werkervaring op te doen. In Amerika al lang heel gebruikelijk.   

STARR

Acroniem voor Situatie, Taak, Actie, Resultaat, Reflectie; deze vorm van vragen stellen op basis van ervaring wordt in sollicitatiegesprekken veel toegepast.

Storytelling

Gestructureerd vertellen van gebeurtenissen waarbij de verhalende elementen een emotie raken. Een verhaal blijft beter hangen dan een opsomming van losse feiten omdat linker en rechter hersenhelft samenwerken en het als een samenhangend geheel opslaan.

Strategie

Gerichte werkwijze om doel te bereiken.

Stress

Vorm van spanning die ontstaat door aanhoudende druk, soms van jaren. Signalen: minder plezier in het werk, snel geïrriteerd, thuis vaak met het werk bezig, moe, concentratieproblemen, moe, lichamelijke klachten, gevoel onbekwaam zijn. De positieve kant van stress is de signaalwaarde voor het individu en de directe omgeving. En als er meer mensen binnen een bedrijf stressverschijnselen vertonen ook voor […]

Strook

Een term uit de TA en afkomstig uit het Engels waar een stroke een aai of slag betekent. Het Nederlands kent geen woord dat de lading helemaal dekt. Het is nog ’t best te vertalen als erkenning. Een strook is elke vorm van erkenning (positief waarderend of negatief afwijzend, veroordelend) die mensen met elkaar kunnen uitwisselen. Er blijkt uit dat de een […]

Supervisie

Ondersteunt studenten bij hun persoonlijke en professionele ontwikkeling en ervaren beroepsbeoefenaren bij het handhaven van hun professionele standaard

Symbiose

Een zodanige relatie tussen mensen waardoor zelfstandig, los van elkaar functioneren moeilijk is; een gezonde symbiotische relatie is een baby met de moeder.

Synchroniciteit

Toeval bestaat niet, zeggen we als twee of meer gebeurtenissen gelijktijdig gebeuren zonder dat daar direct een aanleiding voor is maar wel helemaal passen in het moment. Zo’n moment heeft vaak iets magisch. Net als de archetypen is het begrip synchroniciteit afkomstig van Carl Gustav Jung. Minder toevallig is het synchroon zwemmen. Die dames met een knijper op de neus die gelijktijdig […]

Synergie

Het resultaat van samenwerking levert meer op dan ieder op zich kan bereiken.

Systeemdenken

Door te kijken naar het geheel de relatie tussen de delen beter begrijpen. Het zien van diepere structuren tussen schijnbaar onafhankelijke delen of gebeurtenissen. Systeemdenken is tegenovergesteld aan oorzaak-en-gevolg denken.