Het sollicitatiegesprek en daarna

Eindelijk is er dan een gesprek gepland bij je mogelijk nieuwe werkgever. Afhankelijk van de grote van het bedrijf bestaat de sollicitatiecommissie uit meer of minder mensen. Over het algemeen heb je een sollicitatiegesprek met de leidinggevende, eventueel toekomstige collega’s. Vaak heeft ook de HR afdeling een rol bij de gesprekken.

Sollicitatiegesprekken

Vrije vorm of gestructureerd

De cultuur van een organisatie is mede bepalend voor de vorm van de gesprekken. Dat kan gestructureerd zijn of juist vrij en persoonlijk. Meestal wordt vooraf afgesproken wie waar op let, maar verder kan het alle kanten op. De definitieve keus wordt gemaakt op basis van het gevoel.

Bij de gestructureerde vorm krijgen alle kandidaten dezelfde vragen. De sollicitatiecommissie werkt dan met formulieren en vergelijkt achteraf de antwoorden.

Voldeed de kandidaat aan onze eisen? Hoe waren de reacties op die vraag? Wie was de prettigste persoon? Als iedereen het met elkaar eens is dan is het makkelijk. En anders is de rol van een persoon doorslaggevend. Maar er zijn ook bedrijven, zoals bij Google, waar de sollicitatiecommissie unaniem voor een persoon moet zijn.

Je begrijpt dat vooral de vrije vorm hartstikke subjectief is. Maar ook de gestructureerde vorm is niet vrij van een oordeel. Om de objectiviteit van de keuze te bevorderen zetten werkgevers nog wel eens een assessment in. Ook dan kan de keus nog teleurstellen.

Te vaak blijkt dat de verwachtingen van werkgever en werknemer onvoldoende zijn uitgesproken. Om meer succes voorspellende keuzes te maken zoekt men tegenwoordig naar al die alternatieve vormen zoals beschreven bij de selectie van sollicitanten in de voorrondes.

Je presentatie

Het gaat er om dat jij je goed presenteert. Dat je betrouwbaarheid, enthousiasme en zelfvertrouwen uitstraalt. Let er op dat je contact maakt met de mensen.

Focus op het gesprek

  • Kijk de mensen aan, zeker als ze tegen je praten.
  • Luister goed naar wat gevraagd wordt.
  • Geef alleen antwoord op die vraag, duidelijk en zonder omhaal van teveel woorden.
  • Je hoeft jezelf niet op te hemelen, maar stel je ook niet te bescheiden op. Op de vraag naar je sterke kanten antwoord je rechtstreeks, je weet immers waar je goed in bent. Zo nodig geef je een voorbeeld van een situatie met de STAR techniek die je in je voorbereidingen volop geoefend hebt.
  • Noem ook, als ze er om vragen, je ‘zwakke’ kanten zonder aarzelen. Zeg gerust dat je een echte uitsteller bent, maar altijd afspraken nakomt. Je hoeft het ook niet te overdrijven.
  • Is een vraag niet duidelijk voor je of zijn meer antwoorden mogelijk vraag naar de bedoeling van de vraag. Ga niet babbelen als je niet echt weet wat de bedoeling van de vraag is.
  • Voel je ondanks al je voorbereidingen toch spanning opkomen? Zet dan bewust je voeten plat naast elkaar op de grond en haal weer even bewust en rustig adem.
  • En ja er kan van alles verkeerd gaan. Koffie morsen, het overkwam mij vaker. Of je krijg het zo warm dat je denkt dat ze het zien en zullen denken dat je onzeker bent. Niet doen! Ook dan helpt je ademhaling. Houd je focus gericht op je doel. Jij wilt die baan.
  • Een vast onderdeel aan het eind van het gesprek is het vervolg van de sollicitatieprocedure. Brengt niemand van het bedrijf dit ter sprake vraag er dan zelf naar. Dan weet jij wanneer je een reactie mag verwachten.
IEDEREEN IS BELANGRIJK! 
Na afloop van de sollicitatiegesprekken deelt iedereen die je bent tegengekomen zijn indruk over jou. Ja ook de persoon aan de receptie. Dus gedraag je naar alle mensen gelijk, voor het gesprek maar ook na afloop.

Na het sollicitatiegesprek

Maak aantekeningen van de gesprekken. Zie het als een reflectie, wat ging goed en wat kan beter. En wat wil je nog weten. Komt er een vervolggesprek dan geeft het je houvast. Ook is het handig om te noteren wie je wanneer gesproken hebt en waarover. Het kan van pas komen bij een vervolg of als je elkaar ergens anders ontmoet. Bovendien houd je met je aantekeningen overzicht, wat fijn is als je meerdere procedures tegelijk hebt lopen.

Overweeg na een prettig gesprek eens of je de bemiddelende recruiter of de werkgever een bedankmail stuurt. Ervaar je ergens een gemiste kans dan kun je in zo’n berichtje nog wat recht zetten. Wacht daar dan niet te lang mee. Doe het alleen als jij het gepast vindt.

Vervolggesprekken

Elke fase van het sollicitatieproces kan aanleiding zijn om te stoppen of voor een vervolg. Bij elke ronde vallen kandidaten af. Bij vervolggesprekken kom je met steeds meer mensen in gesprek en leer je de organisatie beter kennen. Soms ben je maanden met elkaar in gesprek en dan nog kan het alle kanten op. Je bent pas zeker van de baan als de arbeidsovereenkomst is getekend. Het gebeurt zelfs dat het bedrijf dan bedenkt dat ze jou wel nodig hebben maar voor een andere plek. En dan begint het hele proces van voren af aan. Ja er gaat veel tijd zitten in solliciteren.

Afwijzing sollicitatie

Een afwijzing is altijd een teleurstelling, waarmee je verschillend kunt omgaan. Zit je nog in het begin van de procedure, alleen je motivatiebrief en cv gestuurd, dan kun je weinig doen. Al kan ook dat vervelend zijn. Zeker als je juist graag bij dat bedrijf wilde werken of het de zoveelste afwijzing is.

Anders ligt het na een of meer gesprekken. Reageer dan altijd. Telefonisch of per mail. Natuurlijk wil je achterhalen wat de reden van de afwijzing is en vraag je om feedback. Maar belangrijker is het onderhouden van een goede relatie, wie weet waar je elkaar weer tegenkomt. Laat ook weten dat je de gesprekken hebt gewaardeerd en dat je ondanks je teleurstelling – mocht er een vacature ontstaan – nog altijd belangstelling hebt.

Positief en professioneel blijven, dat is de kunst. Zit je al wat verder in de procedure dan krijg je meestal een telefoontje. Dat kan je nogal overvallen. Niet in de laatste plaats omdat je in de supermarkt staat of op je werk zit. Buiten dat kan het moeilijk zijn om de teleurstelling te verwerken en professioneel te reageren. Wijs is het dan om het gesprek kort te houden om op een later moment terug te bellen.

Het arbeidsvoorwaardengesprek

De sollicitatieprocedure is positief voor je verlopen. De werkgever wil met jou verder en nodigt je uit voor een gesprek over de arbeidsvoorwaarden. Dit is het moment dat je kunt onderhandelen over je salaris. In de ene functie is daar meer ruimte voor dan in de andere. Het hangt voor een belangrijk deel af van je concurrentiewaarde. Waarschijnlijk is je al eerder gevraagd om een indicatie van je salariswens. De werkgever kan ook vragen wat je bij je vorige werkgever verdiende.

Soms blijkt de salarisonderhandeling een breekpunt en gaat de overeenkomst alsnog niet door. Maar in de meeste gevallen zijn de problemen niet onoverkomelijk en heb je eindelijk het arbeidscontract in handen.

Je hebt de baan

Gefeliciteerd! Nu is het tijd om rustig verder te bouwen aan je netwerk en goeie relaties aan te gaan met je nieuwe collega’s. Veel succes!