Wie is er bang voor de robots?

Wie is er bang voor de robots?We staan op de rand van een verschuiving. Op alle terreinen in de samenleving doet de robot zijn intrede.

Was het in de jaren tachtig nog een futuristisch speeltje voor jongetjes, nu is het geaccepteerd als het imaginaire vriendje van demente ouderen. Naast het knuffelbare baby-robotzeehondje is er de robotfysiotherapeut die voor een groep ouderen staat en ze beter tot bewegen aanzet dan een mens van vlees en bloed.

Stoere mannen

Ook zijn er verhalen over Amerikaanse soldaten die zich zo hechten aan hun mijnenzoeker (heeft levens gered) dat ze met moeite afscheid nemen als ze total loss zijn.

Het moet niet gekker worden

Maar dat doet het wel. Het schijnt dat er in de VS (waar anders) feestjes worden georganiseerd waar robotstofzuigers gezellig met elkaar spelen!

Terug naar de realiteit

Inmiddels maken mensen zich zorgen over het effect van robots op de werkgelegenheid. Nu doet de Über-taxi nog zijn best een positie te verwerven. Straks staat er een robotauto voor je deur en is de taxichauffeur van de arbeidsmarkt verdwenen.

Nu zien we nog mensen aan de kassa in de supermarkt. Maar de eerste Albert Heijn die volledig werkt met zelfscanners bestaat al. En in Japan is dit jaar het eerste robothotel geopend. Het staat in park Huis Ten Bosch bij Nagasaki. Je wordt daar allervriendelijkst ontvangen door jawel! een robotdame. Er komt geen mens meer aan te pas.

Van vroeger naar nu

Honderdvijftig jaar geleden werkten de meeste mensen nog op het land. De industrialisatie was al volop aan de gang en er was al een duidelijke verschuiving van de landbouw naar de fabriek. Daar werden arbeidsprocessen in kaart gebracht. De productienorm werd bepaald door de persoon met de snelste en beste resultaten.

Vanaf de jaren zestig groeide de dienstensector enorm. Steeds meer mensen verdienden hun brood met administratief werk. Toen de computer zijn intrede deed was de algemene gedachte dat veel banen overbodig werden. Maar het pakte anders uit. Het werkaanbod werd niet minder maar veel meer.

Een mooi voorbeeld is dat van de Tweede Kamer. Waar kamerleden in de jaren zestig de eigen brieven nog schreven. Ze klaagden dat het werk te veel werd en er kwam ondersteuning, 80 man. In de jaren die volgden groeide hun aantal naar 1000 mensen nu.

Onderweg naar de robotsamenleving

De verwachting is dat door de robotisering veel mensen hun werk kwijt raken. Wat is nieuw. Nu al krijgen ouderen die door de crisis hun baan kwijt raakten geen nieuw werk omdat het is overgenomen door machines. 

En ook opvallend, juist in de IT zijn mensen bang voor hun baan. Kennelijk laat de hectiek van het werk en de dynamische ontwikkelingen van de digitale wereld niet toe dat kennis en vaardigheden van zittende medewerkers op niveau blijft. En dat in een tijd dat duurzame inzetbaarheid hot is. Tegelijk zijn in die sector wel veel moeilijk te vervullen vacatures

Wat gebeurt er als de robots het over nemen?

Kunnen we onszelf geruststellen door ervaringen uit het verleden? Dat elke technologische verandering in eerste instantie leidde tot een periode van baanverlies, maar dat er vervolgens veel meer nieuwe banen ontstonden. Zo was het met de komst van de eerste machines die het handwerk vervingen. En zo was het met de computer die de typemachine verving. Het werken met die apparaten vereiste steeds nieuwe, te ontwikkelen vaardigheden.

“De toekomst moet nog gemaakt worden” staat in het onderzoek van het Rathenau Instituut Werken aan de robotsamenlevingIk ben benieuwd. Het filmpje geeft je al vast een idee hoe een robot zich bij jou thuis sociaal nuttig maakt. 

foto:   Laurence Simon Flickr.com

Laat een Reactie achter